اکوتایمز – انقلاب هوش مصنوعی حالا با یک محدودیت کاملاً فیزیکی روبهرو شده است: برق. افزایش توان پردازشی مورد نیاز مدلهای هوش مصنوعی باعث شده توسعهدهندگان دیتاسنترها دیگر تنها به نزدیکی بازارهای مصرف یا زیرساخت ارتباطی توجه نکنند و دسترسی به انرژی را در مرکز تصمیمگیری خود قرار دهند.
گزارشهای اخیر نشان میدهد پروژههای دیتاسنتر در اروپا به سمت مناطق روستایی و کمتراکم در حال حرکت هستند؛ مناطقی که زمین ارزانتر، ظرفیت شبکه بیشتر و امکان دریافت برق سریعتر دارند. براساس دادههای JLL، بین سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸، فاصله متوسط دیتاسنترهای هایپراسکیل جدید از مراکز شهری به حدود ۱۷۵ کیلومتر خواهد رسید؛ درحالیکه این رقم در فاصله سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ حدود ۴۶ کیلومتر بود.
این تغییر تنها یک جابهجایی جغرافیایی نیست؛ بلکه نشانه تغییر اولویتهای اقتصاد دیجیتال است. در نسل جدید دیتاسنترها، یک پروژه بدون دسترسی مطمئن به برق عملاً نمیتواند به ظرفیت کامل برسد.
در شهرهایی مانند لندن، فرانکفورت و آمستردام، محدودیت زمین، تأخیر در اتصال به شبکه و رقابت شدید برای ظرفیت برق، توسعه پروژههای جدید را دشوار کرده است. در نتیجه، سرمایهگذاران به سمت بازارهای ثانویه و مناطقی حرکت میکنند که امکان تأمین انرژی سریعتر و ارزانتر وجود دارد.
اهمیت این مسئله زمانی بیشتر میشود که بدانیم شرکتهای بزرگ فناوری در حال افزایش شدید سرمایهگذاری در زیرساخت AI هستند. برآوردهای فعلی، مجموع هزینه سرمایهای غولهای هایپراسکیل را در سال ۲۰۲۶ حدود ۷۲۵ میلیارد دلار نشان میدهد؛ بخش قابلتوجهی از این سرمایه به مراکز داده و زیرساخت پردازشی اختصاص دارد.
در نتیجه، رقابت آینده شرکتهای فناوری تنها بر سر مدلهای هوش مصنوعی و تراشههای پیشرفته نخواهد بود. شرکتی که بتواند زودتر به برق پایدار، زمین مناسب و ظرفیت شبکه دسترسی پیدا کند، میتواند مزیت مهمی در توسعه زیرساخت AI به دست آورد.
این روند همچنین صنعت انرژی را به یکی از بازیگران اصلی اقتصاد هوش مصنوعی تبدیل کرده است. هرچه مدلهای بزرگتر و پردازشهای پیچیدهتر توسعه پیدا کنند، تقاضا برای تولید برق، خطوط انتقال، تجهیزات شبکه و سیستمهای ذخیرهسازی نیز افزایش خواهد یافت.
