به گزارش رسانه تحلیلی اکوتایمز، شواهد علمی نشان میدهد که حدود ۴ میلیارد سال پیش، نخستین اشکال حیات از ترکیبات شیمیایی اولیه پدیدار شدند. با گذشت زمان و وقوع فرایندهای پیچیده و مخرب زمینشناسی، آثار این موجودات زنده اولیه تقریباً دگرگون یا نابود شده و شناسایی آنها همواره چالشی بزرگ برای محققان بوده است. با این حال، در برخی ساختارهای سنگی بسیار کمیاب در سراسر جهان، بقایای فسیلشدهای از تشکهای میکروبی (زیستلایههایی از کلونیهای تکسلولی) یافت میشود که پنجرهای به سوی گذشتههای دور زمین میگشاید.
تاریخگذاری مستقیم؛ از تخمین تا قطعیت
تا پیش از این، نشانههای حیات باستانی صرفاً بر اساس سن لایههای سنگی اطرافشان به ۳.۷ تا ۳.۸ میلیارد سال پیش نسبت داده میشدند. اما اکنون تیمی از محققان به سرپرستی «تریسروتا چائودهوری»، زمینشناس سازمان زمینشناسی هند، موفق شدهاند مواد موجود در بقایای یک جامعه میکروبی منقرضشده متعلق به ۳.۵ میلیارد سال پیش را بهطور مستقیم تاریخگذاری کنند.
چائودهوری در تشریح اهمیت این یافته تأکید کرد: «یافتن همزمان مواد زیستیِ بهخوبی حفظشده و بلورهای "زیرکن" قابل تاریخگذاری در یک سنگ متعلق به دوران اولیه زمین، پدیدهای به شدت نادر است. این تقارن بینظیر به ما اجازه میدهد سن سنگ و شواهد حیات را مستقیماً به یکدیگر مرتبط کنیم و اسناد ایزوتوپی بسیار محکمتری برای اثبات حیات باستانی ارائه دهیم.»
محبوس در سیلیس؛ راز بقای ۳.۵ میلیارد ساله*گذر زمان و شرایط سخت آبوهوایی معمولاً با حفظ مواد زیستی سازگاری ندارند؛ بهطوریکه یافتن فسیلهای استخوانی چند میلیون ساله یا سوابق بیمهرگان بسیار دشوار است. با این وجود، در صورت فراهم بودن شرایط شیمیایی خاص، بقایای میکروبهای مرده میتوانند بهسرعت در شبکههای «سیلیس» محبوس شوند. این فرایند، ساختار آنها را به شکل لایههای نازکی از کربن در میآورد که در برابر تغییرات ناشی از گرما و فشار سنگهای اطراف مقاومت بالایی دارند.
بر اساس نتایج این پژوهش که در نشریه معتبر علمی Proceedings of the National Academy of Sciences منتشر شده است، تیم تحقیقاتی دقیقاً چنین لایه کربنی را در میان سنگهای باستانی و لایهلایهی «چِرت» (Chert - رسوبات سیلیسی ریزدانه) در منطقه «کراتون سینگبوم» کشف کردند. این منطقه بهعنوان یکی از قدیمیترین بخشهای باقیمانده از پوسته قارهای زمین شناخته میشود.
سرپرست این تیم تحقیقاتی در پایان خاطرنشان کرد: «هدف اولیه من یافتن منبع کربن و مسیر ژئوشیمیایی حفظ این سنگها بود و انتظار کشف شواهد حیات باستانی را نداشتم.» این یافتهها اکنون خط بطلانی بر فرضیه غیرزیستی بودن این کربنها (نظیر تولید بر اثر فعالیتهای آتشفشانی) کشیده و ثابت میکند که این لایهها بقایای قطعی موجوداتی هستند که میلیاردها سال پیش در این سیاره میزیستهاند.
کشف شواهد مستقیم از حیات ۳.۵ میلیارد ساله / ثبت رکوردی جدید در تاریخگذاری زیستلایههای باستانی
تیمی از دانشمندان بینالمللی با بررسی لایههای سنگی باستانی، برای نخستینبار موفق به کشف و تاریخگذاری مستقیم بقایای یک جامعه میکروبی متعلق به ۳.۵ میلیارد سال پیش شدند. این کشف نادر که در رسوبات سیلیسی منطقه «کراتون سینگبوم» به دست آمده، با پیوند دادن مستقیم سن سنگها و شواهد ایزوتوپی، گامی بزرگ در درک نحوه شکلگیری نخستین اشکال حیات در کره زمین محسوب میشود.
